Pistachemelk in koffie

Wat is pistachemelk?

Pistachemelk is een plantaardige drank gemaakt van gemalen pistachenoten en water. Het werd pas echt populair vanaf 2020, toen het Amerikaanse merk Táche de eerste dedicated pistachemelk op de markt bracht. Sindsdien zijn meer merken gevolgd, al blijft het aanbod nog beperkt vergeleken met haver- of amandelmelk.

De samenstelling varieert per merk, maar de meeste pistachemelken bevatten tussen de 2 en 5 procent pistaches, aangevuld met water, een emulgator en vaak wat toegevoegde vitamines en mineralen. Sommige merken voegen gums toe voor een romigere textuur, anderen houden het minimaal.

De hype verklaard

Pistachemelk zit in een perfect storm van trends. De Dubai chocoladereep met zijn knapperige pistache- en kataifivulling brak het internet, met miljoenen views op TikTok en eindeloze namaakversies. Tegelijkertijd zoeken consumenten naar premium, onderscheidende alternatieven voor de inmiddels alomtegenwoordige havermelk.

De cijfers liegen er niet om: pistachemelk groeide met 27,3 procent in 2024, terwijl traditionele plantaardige melken stagneerden. Vermeldingen op sociale media stegen met bijna 58 procent. Grote ketens springen op de trend: Starbucks en Peet's voegden pistachio lattes toe aan hun menu's, en in Nederlandse specialty coffee bars zie je het steeds vaker opduiken.

Wist je dat?

De trend begon eigenlijk in Italië, waar crema di pistacchio al jarenlang een geliefd ingrediënt is in gebak en desserts. De stap naar koffie was logisch in een land waar de caffè al pistacchio al langer bestaat.

De barista-variant van Táche en andere merken is speciaal ontwikkeld om goed te schuimen. Het resultaat is verrassend goed: stevig microfoam dat geschikt is voor latte art, met een romige textuur die sommige baristas vergelijken met volle melk.

De smaak is waar pistachemelk echt opvalt. Anders dan de neutrale profielen van haver- of amandelmelk, heeft pistachemelk een uitgesproken, licht nootachtige smaak met een subtiele zoetheid. Sommigen beschrijven het als een vleugje marsepein of groene amandelen. In koffie geeft dit een duidelijk herkenbaar karakter, en dat is precies wat fans zoeken.

Wel is de groene kleur iets om rekening mee te houden. Pistachemelk is niet knalgroen zoals sommige desserts, maar heeft wel een lichte groene tint die in je latte zichtbaar kan zijn. Voor de meeste mensen is dit geen probleem, maar het is anders dan je gewend bent.

Voedingswaarde en duurzaamheid

Qua voedingswaarde zit pistachemelk ergens in het midden. Met ongeveer 3 gram eiwit per kopje scoort het beter dan amandel- of rijstmelk, maar minder dan erwten- of sojamelk. Het vetgehalte is wat hoger dan bij andere plantaardige melken, wat bijdraagt aan de romige textuur.

Op duurzaamheid scoort pistachemelk verrassend goed. Pistachebomen hebben 75 procent minder water nodig dan amandelbomen, en de teelt vindt voornamelijk plaats in droge klimaten waar de bomen goed gedijen. Wel is er een kanttekening: veel pistaches komen uit Californië en Iran, wat transportkilometers betekent.

Vergeleken met havermelk, dat vaak lokaal geproduceerd kan worden, is de carbon footprint van pistachemelk wat groter. Vergeleken met amandelmelk is het juist een verbetering. De keuze hangt af van welke factor je het zwaarst laat wegen.

Let op

Als je een notenallergie hebt, is pistachemelk geen optie. Pistaches zijn botanisch gezien geen echte noten maar zaden van een steenvrucht, maar ze worden wel tot de tree nuts gerekend en kunnen kruisreacties veroorzaken.

De prijs

Hier zit het grootste nadeel. Pistachemelk is duur, aanzienlijk duurder dan andere plantaardige melken. Reken op 7 tot 10 euro per liter, terwijl havermelk voor de helft te koop is. Dit komt door de hogere grondstofkosten van pistaches en de nog beperkte productieschaal.

Die prijs maakt pistachemelk vooral een treat, iets voor speciale gelegenheden of voor mensen die echt van de smaak houden en bereid zijn daarvoor te betalen. Als je dagelijks meerdere koppen koffie met plantaardige melk drinkt, tikt het flink aan.

Verkrijgbaarheid in Nederland

Dat is momenteel nog beperkt. Táche is te bestellen via gespecialiseerde webshops, maar je vindt het niet standaard in de supermarkt. Sommige natuurwinkels en delicatessenzaken hebben het in het assortiment, en een groeiend aantal specialty coffee bars biedt het aan als premium optie.

De verwachting is dat de beschikbaarheid de komende jaren verbetert naarmate de trend doorzet. Grote supermarktketens kijken naar het succes in de VS en VK, waar pistachemelk inmiddels breder verkrijgbaar is.

Zelf maken

Als je pistachemelk wilt proberen zonder de hoge prijs, kun je het ook zelf maken. Week een halve kop ongeroosterde pistaches een nacht in water, blend ze met drie koppen vers water, en zeef het mengsel door een kaasdoek of nootmelkzak. Het resultaat is verser en intenser dan de meeste gekochte varianten.

Voor gebruik in koffie kun je een snufje zout en een theelepel olie toevoegen voor betere emulsie. Het schuimt niet zo goed als de barista-varianten, maar de smaak is uitstekend.

Voor wie is het geschikt?

Pistachemelk is interessant voor mensen die op zoek zijn naar iets anders dan de standaard haver- of amandelmelk. Als je houdt van de nootachtige smaak en bereid bent wat meer te betalen voor een premium product, is dit een uitstekende keuze. Het is ook geschikt voor mensen die gluten vermijden, aangezien het glutenvrij is.

Het is minder geschikt als je een notenallergie hebt, als je op zoek bent naar een goedkoop alternatief, of als je juist een neutrale melk wilt die de koffiesmaak niet beïnvloedt.

Ben je benieuwd naar andere nieuwe plantaardige alternatieven? Lees dan ook onze artikelen over aardappelmelk en erwtenmelk, die elk hun eigen sterke punten hebben.