Aardappelmelk in je koffie: de duurzaamste plantmelk?

Wat is aardappelmelk?

Aardappelmelk is een plantaardige drank gemaakt van, je raadt het al, aardappelen. Het Zweedse bedrijf Veg of Lund, opgericht door een voedselprofessor van de Universiteit van Lund, bracht het product in 2021 op de markt onder de merknaam DUG. De drank won datzelfde jaar de World Food Innovation Award voor beste allergievriendelijk product.

De samenstelling is vrij simpel: water, tussen de 6 en 9 procent aardappelen, koolzaadolie, en wat toevoegingen zoals erwteneiwit, een emulgator en vitamines D en B12. Er zijn drie varianten: Original, Unsweetened en Barista, waarbij die laatste speciaal ontwikkeld is voor koffie.

Waarom aardappelen?

De reden om voor aardappelen te kiezen is vooral duurzaamheid. Volgens DUG is het kweken van aardappelen twee keer zo efficiënt per vierkante meter als haver. Aardappelen hebben tot 56 keer minder water nodig dan amandelen, en de totale klimaatvoetafdruk zou slechts 25 procent zijn van die van koemelk. Om het in perspectief te plaatsen: per liter aardappelmelk produceer je slechts 0,27 kilogram CO2, wat lager is dan welke andere plantaardige melk dan ook.

Daarnaast is aardappelmelk allergievriendelijk. Het bevat geen gluten, noten of soja, waardoor het geschikt is voor mensen met meerdere voedselallergieën of intoleranties. Voor wie niet kan of wil kiezen voor havermelk vanwege glutengevoeligheid, is dit een interessant alternatief.

Wist je dat?

Aardappelen zijn een van de meest efficiënte gewassen ter wereld wat betreft opbrengst per hectare. Ze leveren meer calorieën en nutriënten per vierkante meter dan vrijwel elk ander gewas, en dat maakt ze een logische keuze voor duurzame voedselproductie.

Aardappelmelk in koffie

De barista-variant van DUG is specifiek ontwikkeld om goed te schuimen en te mengen met espresso. Het zetmeel in aardappelen zorgt van nature voor een romige textuur, en dat is precies wat je wilt voor een cappuccino of latte. Gebruikers rapporteren dat het schuim stevig is en dat je er zelfs latte art mee kunt maken, al is het iets minder stabiel dan het schuim van havermelk.

Qua smaak valt het de meeste mensen mee. Je proeft geen aardappel, zoals je misschien zou verwachten. De smaak wordt omschreven als neutraal tot licht zoet, met sommige proefpersonen die een vleugje witte chocolade herkennen. In koffie verdwijnt de smaak grotendeels achter de koffie zelf, wat voor veel mensen precies is wat ze zoeken in een plantaardige melk.

Wel is het zo dat de barista-variant suiker bevat, in tegenstelling tot de ongezoete versie. Als je let op je suikerinname, is dat iets om rekening mee te houden.

Vergelijking met havermelk

Havermelk is momenteel de populairste plantaardige melk in koffiebars, en dat is niet voor niets. De romige textuur, neutrale smaak en uitstekende schuimeigenschappen maken het de favoriete keuze van baristas wereldwijd. Hoe verhoudt aardappelmelk zich daarmee?

Qua smaak en textuur komen ze redelijk dicht bij elkaar. Beide hebben een neutrale, licht zoete smaak die goed past bij koffie. Aardappelmelk is iets dunner dan de meeste barista-havermelken, maar schuimt wel degelijk.

Op voedingswaarde scoren beide niet bijzonder hoog. Zowel haver- als aardappelmelk bevatten weinig eiwit vergeleken met koemelk of sojamelk. Havermelk bevat gemiddeld rond de 1 gram eiwit per 100 ml, aardappelmelk zit daar ook in die buurt. Als eiwitinname belangrijk voor je is, zijn dit geen goede keuzes.

Waar aardappelmelk wint is op duurzaamheid en allergeenvriendelijkheid. De milieu-impact is aantoonbaar lager, en voor mensen met glutenintolerantie is het een uitkomst.

Let op

Net als bij andere plantaardige melkvervangers geldt: qua voedingswaarde is aardappelmelk niet te vergelijken met koemelk. Het bevat veel minder eiwit en is vooral een bron van koolhydraten en water. Als je plantaardige melk drinkt om gezondheidsredenen, kies dan voor verrijkte varianten met toegevoegde vitamines.

Verkrijgbaarheid en prijs

Dat is voorlopig nog het grootste nadeel. Aardappelmelk is in Nederland nog lastig te krijgen. Het merk DUG is vooral verkrijgbaar in Zweden en het Verenigd Koninkrijk, en in sommige gespecialiseerde webshops. In Belgische en Nederlandse supermarkten vind je het nog niet standaard in de schappen.

Qua prijs is aardappelmelk vergelijkbaar met premium havermelken. Reken op rond de 3 tot 4 euro per liter, afhankelijk van waar je het koopt. Dat is duurder dan basis havermelk, maar vergelijkbaar met barista-varianten van merken als Oatly.

Voor wie is het geschikt?

Aardappelmelk is interessant voor verschillende groepen. Als duurzaamheid hoog op je prioriteitenlijst staat en je de milieu-impact van je koffiegewoonte wilt verkleinen, is dit momenteel de beste keuze. Ook voor mensen met meerdere voedselallergieën, met name gluten- en notenallergieën, biedt aardappelmelk een welkome optie die havermelk niet kan bieden.

Het is minder geschikt als je veel waarde hecht aan eiwitinname, als je allergisch bent voor erwten (het bevat erwteneiwit), of als je simpelweg niet kunt wachten tot het breder beschikbaar is in Nederland.

Ben je benieuwd naar andere plantaardige alternatieven voor in je koffie? Lees dan ook ons artikel over erwtenmelk, een andere nieuwkomer die juist wel hoog scoort op eiwit.