Brew ratio: de gouden verhouding tussen koffie en water

Wat is brew ratio?

Brew ratio is de verhouding tussen de hoeveelheid koffie en de hoeveelheid water die je gebruikt. Het wordt uitgedrukt als koffie:water, bijvoorbeeld 1:15 betekent 1 gram koffie per 15 gram water.

Deze verhouding bepaalt de sterkte van je koffie. Meer koffie per liter water geeft een sterkere, intensere smaak. Minder koffie geeft een lichtere, subtielere koffie.

Waarom ratio zo belangrijk is

De brew ratio beïnvloedt direct:

• Sterkte: Hoeveel opgeloste koffiestoffen in je kopje
• Extractie: Hoeveel smaakstoffen je uit de bonen haalt
• Balans: De verhouding tussen zuur, zoet en bitter
• Mondgevoel: Hoe vol of dun de koffie aanvoelt

Een verkeerde ratio kan leiden tot onderextractie (te weinig koffie) of overextractie (te veel koffie voor de hoeveelheid water).

Standaard ratio's per zetmethode

Elke zetmethode heeft een ideale ratio als startpunt:

Vuistregel voor filterkoffie

60 gram koffie per liter water (1:16.7) is een goed startpunt. Pas aan naar smaak: meer koffie voor sterker, minder voor lichter.

Ratio vs. sterkte vs. extractie

Deze drie begrippen worden vaak verward:

Ratio is wat je erin stopt: de verhouding koffie tot water.

Sterkte is wat je eruit krijgt: de concentratie opgeloste stoffen in je kopje, gemeten als TDS (Total Dissolved Solids).

Extractie is hoeveel je uit de koffie hebt gehaald: het percentage van de koffiemassa dat is opgelost.

Je kunt een hoge ratio hebben (veel koffie) maar toch onderextraheren als je te grof maalt of te kort zet. Omgekeerd kun je een lage ratio overextraheren door te fijn te malen of te lang te zetten.

Espresso ratio uitgelegd

Bij espresso werkt de ratio anders dan bij filterkoffie. Je meet de output (het gewicht van de espresso die eruit komt), niet het water dat je erin giet.

Ristretto (1:1 tot 1:1.5)

Kort, geconcentreerd shot. Intens, zoet, weinig bitterheid. Bijvoorbeeld: 18g koffie in, 18-27g espresso uit.

Normale espresso (1:2 tot 1:2.5)

De standaard. Gebalanceerd tussen intensiteit en complexiteit. Bijvoorbeeld: 18g koffie in, 36-45g espresso uit.

Lungo (1:3 tot 1:4)

Langer shot met meer water. Lichter, meer bitterheid, minder intensiteit. Bijvoorbeeld: 18g koffie in, 54-72g espresso uit.

Praktisch: hoe bepaal je jouw ratio?

Stap 1: Begin met de standaard

Kies de aanbevolen ratio voor je zetmethode. Voor pour-over is dat bijvoorbeeld 1:16.

Stap 2: Weeg alles

Gebruik een keukenweegschaal (bij voorkeur 0.1g nauwkeurig voor espresso). Weeg je koffie en je water.

Stap 3: Proef en evalueer

• Te waterig of zuur? Gebruik meer koffie (lagere ratio, bijv. 1:14)
• Te sterk of bitter? Gebruik minder koffie (hogere ratio, bijv. 1:18)

Stap 4: Noteer wat werkt

Houd een logboek bij. Verschillende koffies vragen om verschillende ratio's.

Ratio aanpassen aan de koffie

Niet elke koffie vraagt dezelfde ratio:

Lichte brandingen: Vaak beter met iets meer koffie (1:15) omdat ze minder oplosbare stoffen hebben.

Donkere brandingen: Kunnen met iets minder koffie (1:17) omdat ze sneller en meer extraheren.

Verse koffie: Net gebrande koffie (< 2 weken) gast nog en kan anders extraheren. Soms helpt iets meer water.

Oudere koffie: Verliest CO2 en extracteert makkelijker. Iets minder water kan helpen.

Veelgemaakte fouten

Niet wegen

Scheppen en schatten leidt tot inconsistente resultaten. Een schep koffie kan 7-12 gram wegen afhankelijk van maalgraad en hoe je schept.

Ratio verwarren met sterkte

"Ik wil sterkere koffie" betekent niet altijd meer koffie. Soms heb je een fijnere maling of langere zettijd nodig om meer uit dezelfde koffie te halen.

Ratio aanpassen voor meerdere kopjes

Als je opschaalt van 1 naar 4 kopjes, houd dan dezelfde ratio aan. Verdubbel zowel koffie als water.

Espresso ratio verkeerd meten

Bij espresso meet je de output, niet de input van water. Meet het gewicht van de espresso die in je kopje komt.

Tools die helpen

Weegschaal: Een keukenweegschaal met 1g nauwkeurigheid voor filterkoffie, 0.1g voor espresso.

Timer: Om extractietijd consistent te houden.

Notitieblok of app: Om je ratio's, zettijden en resultaten bij te houden.

Samenvatting: ratio cheatsheet

Conclusie

De brew ratio is je startpunt voor consistente koffie. Begin met de standaard voor je methode, weeg alles, en pas aan op basis van smaak. Onthoud: ratio is slechts een van de variabelen. Maalgraad, temperatuur en zettijd spelen ook een grote rol.

Wil je dieper duiken? Lees dan over onderextractie en overextractie om te begrijpen wat er gebeurt als je ratio niet klopt.