Single origin vs blend | Wat is het verschil?

Wat is single origin koffie?

Single origin betekent dat alle bonen uit één geografisch gebied komen. Dit kan een land zijn (Ethiopian), een regio (Yirgacheffe), een coöperatie, of zelfs één specifieke boerderij (single estate).

Het idee achter single origin is terroir: net als bij wijn beïnvloeden bodem, klimaat, hoogte en verwerkingsmethode de smaak van koffie. Door bonen van één plek te gebruiken, proef je het unieke karakter van die locatie.

Single origin koffie wordt vaak licht tot medium gebrand om de herkomstsmaken te behouden. Donker branden maskeert de subtiele verschillen tussen regio's.

Voorbeelden van single origins

Ethiopia Yirgacheffe: Bloemig, fruitig, thealachtig
Kenya AA: Zwarte bes, tomaat, heldere aciditeit
Colombia Huila: Karamel, noot, gebalanceerd
Sumatra Mandheling: Aards, kruidig, volle body
Brazil Santos: Nootachtig, chocolade, laag zuur

Wat is een blend?

Een blend is een mix van bonen uit verschillende origins. Branders combineren bonen om een specifiek smaakprofiel te creëren of om consistentie te garanderen door het jaar heen.

De kunst van blenden is het combineren van bonen die elkaar aanvullen. Een brander kan bijvoorbeeld de body van Braziliaanse bonen combineren met de aciditeit van Keniaanse en de zoetheid van Colombiaanse.

Waarom blenden?

Consistentie: Oogsten variëren per seizoen. Door te blenden kunnen branders een constante smaak leveren.
Balans: Sommige single origins zijn eenzijdig. Een blend kan de sterke punten combineren en zwakke punten compenseren.
Prijs: Door duurdere specialty bonen te mengen met goedkopere, kan een brander een betaalbare maar smakelijke koffie maken.
Espresso: Veel branders maken specifieke espressoblends die goed presteren onder druk en balanceren met melk.

Blend betekent niet minderwaardig

Een goede blend is vakmanschap. Het combineren van bonen tot een harmonieus geheel vereist kennis en ervaring.

Single origin vs. blend: de verschillen

Aspect	Single Origin	Blend
Smaak	Uitgesproken, uniek	Gebalanceerd, rond
Consistentie	Varieert per oogst	Constant
Complexiteit	Vaak complexer	Vaak toegankelijker
Prijs	Meestal duurder	Varieert
Traceerbaarheid	Hoog	Lager
Beste voor	Filterkoffie, pour-over	Espresso, dagelijks gebruik

Wanneer kies je single origin?

Als je van ontdekken houdt: Elke single origin heeft een eigen verhaal en smaakprofiel. Het is als wijnproeven: je leert de nuances tussen regio's kennen.

Bij filterkoffie: Handmatige methodes zoals pour-over, Aeropress en French press laten de subtiele smaken van single origin het beste uitkomen.

Als herkomst je interesseert: Single origin biedt transparantie. Je weet precies waar je koffie vandaan komt, wie hem heeft geproduceerd, en vaak ook hoe.

Seizoensgebonden: Sommige single origins zijn alleen in bepaalde periodes beschikbaar. Het hoort bij de ervaring om te accepteren dat je favoriete Ethiopische koffie straks tijdelijk niet leverbaar is.

Wanneer kies je een blend?

Voor espresso: De meeste klassieke espresso's zijn blends. De combinatie van bonen levert de body, crema en balans die espresso nodig heeft, vooral met melk.

Als je consistentie wilt: Een huisblend van een goede brander smaakt het hele jaar hetzelfde. Ideaal als je niet van verrassingen houdt.

Voor dagelijks gebruik: Blends zijn vaak toegankelijker en vriendelijker voor een snelle ochtendkoffie zonder veel nadenken.

Qua prijs: Blends kunnen dezelfde kwaliteitservaring bieden voor een lagere prijs dan vergelijkbare single origins.

De opkomst van single origin espresso

Traditioneel waren espressoblends de norm. De laatste jaren experimenteren specialty branders steeds meer met single origin espresso: één herkomst, speciaal gebrand voor espressozetting.

Single origin espresso kan verrassend complex zijn, maar het vergt meer van de barista. De smaken zijn vaak minder gebalanceerd dan bij een blend, en kleine fouten in de bereiding worden sneller hoorbaar.

Hoe herken je kwaliteit?

Bij single origin

Let op specifieke informatie:

Land én regio (niet alleen 'African Coffee')
Verwerkingsmethode (washed, natural, honey)
Variëteit (Bourbon, Typica, SL28)
Hoogte waarop geteeld
Oogstjaar

Hoe specifieker de informatie, hoe serieuzer de brander.

Bij blends

Kijk naar:

Transparantie over welke origins erin zitten
Smaaknotities van de brander
Branddatum (vers is beter)
Of het een 'seizoensblend' is (aangepast aan beschikbare bonen)

Arabica vs. Robusta in blends

De meeste specialty koffie, zowel single origin als blend, is 100% Arabica. Maar sommige espressoblends bevatten een percentage Robusta voor extra body, crema en cafeïne.

Traditionele Italiaanse espressoblends bevatten vaak 10-40% Robusta. In de specialty scene is Robusta controversieel, hoewel er een groeiende interesse is in 'fine Robusta' van hoge kwaliteit.

Conclusie: wat is beter?

Geen van beide is objectief 'beter'. Het hangt af van je voorkeuren en hoe je je koffie zet.

Wil je ontdekken en variëren? Kies single origin.
Wil je consistentie en balans? Kies een goede blend.
Zet je vooral espresso met melk? Een blend is vaak de veiligere keuze.
Drink je zwarte filterkoffie? Single origin laat je de nuances proeven.

Het mooie aan koffie is dat je niet hoeft te kiezen. Probeer beide, wissel af, en ontdek wat bij je past. Lees ook ons artikel over Arabica vs. Robusta voor meer over koffieboonsoorten.